Nasza wiedza Systemy informatyczne Joomla Tajniki Joomla! - część 7 - Optymalizacja

Tajniki Joomla! - część 7 - Optymalizacja

Joomla, CMS, tworzenie stron internetowych, budowa stron internetowych Materiał udostępniony przez Polskie Centrum Joomla! w ramach szkolenia i laboratorium "Firma w Internecie".
Autor: Stefan Wajda

Optymalizacja… ludziom i wyszukiwarkom

 

Zwiastun przeorientuje Twoje spojrzenie na pozycjonowanie witryny i jej optymalizację pod kątem wyszukiwarek. Objaśnia, jak uzyskać w Joomla! przejrzyste adresy URL

 

Jeśli wierzysz, że dobra oferta przyciągnie na Twoją stronę, pozbądź się złudzeń! Dobra oferta może być doceniona w pasażu handlowym w porównaniu z innymi. Internetowym pasażem są wyszukiwarki. Jeśli nie pokażą oferty Twojej witryny wśród tych najwyższej jakości, nie licz na sukces.

Kryteria jakości

Kryteria jakości aplikacji internetowych są tak dobrze znane, jak przestrzegane. Niestety. Ale cóż się dziwić, skoro nawet ci, którzy uczestniczą w ich ustanawianiu, by nie nazywać tu po imieniu twórcy najpopularniejszej przeglądarki, wciąż ze standardami są na bakier.

Tak – kryteriami jakości w Internecie są wyspecyfikowane przez W3C – standardy sieciowe.

Jakość a standardy

Stosowanie standardów pozwala uzyskać, utrzymać i podwyższać jakość produktu W przypadku projektów dla WWW standard oznacza dobrą jakość, a na pewno niezbędne minimum dobrej jakości, potwierdzające, że produkt - strona WWW - jest dziełem fachowca, rzemieślnika lub artysty - profesjonalisty. Bądź profesjonalny!

Źródło popularności

Wielu projektantów, poniekąd słusznie, skupia się na technicznych aspektach popularności witryn, na ich wypozycjonowaniu - uzyskaniu wysokiego miejsca w rankingach wyszukiwarek. Słusznie, bo to świadectwo popularności, poniekąd, bo popularność witryna musi zdobyć wśród ludzi, wśród internautów, użytkowników. Techniczne sztuczki zyskają witrynie wysoką pozycję w indeksach wyszukiwarek dopóty, dopóty te nie zorientują się, że wysokie miejsce nie oznacza wysokiej częstotliwości odwiedzin

Trzy aspekty dobrej jakości

Trzy podstawowe aspekty witryny dobrej jakości, witryny profesjonalnej to:

  • dostępność - po angielsku accessibility,,
  • użyteczność - po angielsku usability lub web-usability,
  • optymalizacja pod kątek wyszukiwarek internetowych - po angielsku Search Engine Optimization [SEO].

Najprostszą drogą osiągnięcia tych walorów jest zaprojektowanie witryny zgodnie ze standardami W3C. Obrazowo zilustrował tę tezę Barrie North - por. z www.compassdesigns.net. Jeśli witryna spełnia standardy W3C, to równocześnie spełnia wymagania dostępności, użyteczności i dostosowania do wymogów wyszukiwarek sieciowych. I odwrotnie.

SEO, dostępność, użyteczność, tworzenie stron internetowych, optymalizacja stron internetowych

Rys. Dostępność, użyteczność i optymalizacja pod kątem wyszukiwarek a zgodność ze standardami

Dostępność - Accessibly

Dostępność oznacza taką czytelność dokumentów internetowych, która zapewnia wygodny dostęp jak najszerszemu gronu odbiorców:

  • niezależnie od ich fizycznych ograniczeń,
  • niezależnie od sytuacji w jakiej się znajdują,
  • niezależnie od używanego oprogramowania,
  • niezależnie od używanego sprzętu i łączy.

Dostępność dotyczy więc wszystkich, każdego odbiorcy, ale w szczególności osób niepełnosprawnych i starszych, osób używających dawniejszych wersji przeglądarek, korzystających z wolnych łącz internetowych czy z technologii mobilnych - telefonów komórkowych, PDA.

Standardy dostępności dla użytkowników niepełnosprawnych określa przyjęta w 1999 r. przez W3C specyfikacja WCAG (zob. ramka). Inną tego typu specyfikacją jest obowiązująca w USA, ale uznawana na całym świecie Section508.

Istnieje 14 zaleceń dotyczących dostępności. Zależnie od stopnia ich realizacji wyróżnia się 3 standardy:

  • zgodność poziomu A - zgodność z wszystkimi priorytetami poziomu pierwszego,
  • zgodność podwójnego A - stosowanie się do wszystkich priorytetów 1. i 2. poziomu,
  • zgodność potrójnego A - realizacja wszystkich priorytetów 1., 2. i 3. poziomu.

W telegraficznym skrócie można streścić wytyczne dostępności kilkoma punktami.

Witryna jest dostępna, jeżeli:

  • szybko się ładuje,
  • nie wymaga specjalnego wysiłku przy przeglądaniu:
    • teksty są czytelne, co zapewnia odpowiedni rozmiar znaków, kontrast,
    • znaczące informacje są wyróżnione,
    • wyróżnienia wskazują na miejsce w strukturze dokumentu i znaczenie,
    • wyróżnienia są łatwo zauważalne.
  • mechanizmy nawigacji są proste i przejrzyste,
  • odnośniki są pogrupowane, a wewnątrz akapitów są wyrażone słowami znaczącymi,
  • zawartość dźwiękowa i graficzna posiada odpowiedniki tekstowe,
  • użytkownicy mogą dostosować wygląd do swoich potrzeb.

Użyteczność - Usability

Jakob Nielsen i Marie Tahir sformułowali w książce Funkcjonalność stron WWW … 113 zaleceń dotyczących tylko użyteczności głównej strony witryny.

Użyteczność [ang. usability, web-usability] oznacza, że strona internetowa jest przydatna - odpowiada na potrzeby użytkowników, umożliwia ich zaspokojenie w sposób:

  • prosty, naturalny,
  • łatwy, wygodny,
  • skuteczny, efektywny,
  • uwieńczony satysfakcją.

Wymogi użyteczności stron internetowych - w przeciwieństwie do wymogów dostępności - nie są skodyfikowane przez W3C, bowiem kodyfikacja wymogów w tym zakresie nie jest ani możliwa ze względu na różnorodność i innowacyjność, ani potrzebna. Weryfikują ją bezpośrednio internauci.

Dla projektanta szablonów istotne znaczenie mają te właściwości witryny WWW, które związane są z posługiwaniem się interfejsem, łatwością obsługi, prowadzą skutecznie do celu.

Witryna jest użyteczna m.in. jeżeli:

  • można ją łatwo znaleźć - wyszukiwarki umieszczają ją na początku wykazów,
  • można ją szybko przeglądać - każda strona szybko się ładuje,
  • łatwo się w niej orientować - posiada czytelną strukturę zawartości,
  • łatwo się w niej poruszać - posiada proste i przejrzyste mechanizmy nawigacji,
  • bez trudu można ją przeszukiwać - oferuje wygodne mechanizmy wyszukiwania,
  • zapewnia wygodne kopiowanie: zapisywanie na dysku, drukowanie, pobieranie dokumentów.

Dostępność a użyteczność

Wymogi dostępności i użyteczności łączy wiele wspólnego Lecz nie są one tożsame.

Dostępność oznacza możliwość korzystania, użyteczność - zaspokojenie potrzeb.

Związek dostępności i użyteczności uwidacznia się najlepiej w praktycznej realizacji tych wymogów - spełniając kryteria dostępności, często spełniamy równocześnie wymogi użyteczności.

Standardy i Joomla!

Joomla! wspiera projektantów WWW w stosowaniu się do zaleceń W3C. Bogatą informację na ten temat znajdziesz na oficjalnej stronie projektu i w serwisie PCJ (zobacz ramka). Ale nie oczekuj, że Joomla! zastąpi Cię we wszystkim. Nie oczekuj również, że jest doskonała. Przeciwnie, Joomla 1.0 ma swe początki w czasach, gdy współczesne standardy sieciowe dopiero zyskiwały zrozumienie i szersze grono zwolenników, a przede wszystkim odpowiednie narzędzia. Owszem, kod Joomla! został znacznie poprawiony, dostosowany, na ile to było możliwe do wymagań W3C. Ale wykorzystanie możliwości, które stwarza, zależy wyłącznie od twórców i projektantów witryn.

Dostępność w Sieci

 

Uznanie u wyszukiwarek i pajączków

Najpierw przyjmij do wiadomości, że wyszukiwarki są bezdusznymi, ślepymi maszynami. Niezbyt interesuje je szata graficzna, nie obchodzą najwspanialsze animacje. Wręcz przeciwnie. Przeszkadzają one posłańcom wyszukiwarek - pajączkom - w penetrowaniu Twoich stron.

Zapraszanie i kuszenie pajączków

Pajączki trafią na Twoją stronę, jeśli dowiedzą się o jej istnieniu. Zaproś je więc - zgłoś stronę w wyszukiwarkach. Będą Ci składać systematyczne wizyty rozpoznawcze i notować, notować, notować… Fachowo owo notowanie nazywa się indeksacją.

Pajączki trafią też z innych witryn. Jeśli znajdą w nich odnośniki do oferowanych przez Ciebie treści.

Zrozumiałe, że prędzej i częściej trafią z witryn często odwiedzanych, a więc wysoko ocenianych przez internautów. Zadbaj więc, by redaktorzy i autorzy innych serwisów kierowali swoich gości do Ciebie. Zdobądź ich uznanie. Przekonaj, że w Twoim serwisie są wiarygodne, atrakcyjne, godne poznania materiały.

Treść najważniejsza

Najważniejsza jest treść, zawartość. Ona decyduje, czy Twoja witryna będzie często odwiedzana przez internautów i czy będzie cytowana przez inne serwisy.

Oczywiście, możesz skorzystać z takiej czy innej sztuczki reklamowej, zabiegu promocyjnego. Nawet z dobrym skutkiem… na krótką metę. Na dłuższą - nic z tego.

Jeśli użytkownicy przekonają się, a przekonają się bardzo szybko, że odwiedziny Twego serwisu nic im nie dają czy też niewiele, to i przestaną przychodzić, co pajączki szybko zauważą, bo potrafią dobrze liczyć. Cała ich praca to przeszukiwanie, sprawdzanie i liczenie!

Dobrze oznakowane drogi i rozdroża

Nic po najwspanialszej nawet treści, jeśli nie będzie w niej ładu, sensownej organizacji i czytelnych oznaczeń.

Wyrazem ładu jest schludny, poprawny kod odzwierciedlający strukturę i znaczenie treści serwisu. Pajączki nie rozumieją słów, wyrażeń, zdań, akapitów. Szukają znaków zrozumiałych dla siebie.

Przebiegają po tytułach, ale muszą wiedzieć, któreż to fragmenty są tytułami, które śródtytułami, a które tytulikami trzeciego, czwartego, piątego rzędu. Muszą też wiedzieć, które fragmenty tekstu są akapitami, które listami, a które tylko punktami - elementami listy. Gdy spotykają obrazek lub inny obiekt, interesuje je, co to jest, a więc alternatywny tekst, bo na estetykę wrażliwe nie są.

Oznaczaj swoje materiały kodem:

  • czystym, a więc niezaśmieconym,
  • poprawnym, a więc zgodnym ze standardami,
  • semantycznym, a więc odzwierciedlającym strukturę i znaczenie.

Ułatwiaj orientację, a nie utrudniaj. Nie pozwól się pajączkom pogubić. Gdy trafią na labirynt, to albo się szybko wycofają, albo… zginą.

Ścieżki na skróty bez haka…

Kiedy wędrowiec słyszy, że będzie ze 3 km z hakiem, jest niemal pewny, że ów hak to co najmniej następne trzy kilometry, na dodatek niekoniecznie prowadzące do celu. Wystrzegaj się takiego kierowania pajączkami.

Każdy odnośnik, który umieszczasz w serwisie, może być z hakiem i bez, może prowadzić do celu i do nikąd. Zadbaj, by odnośniki rzeczywiście prowadziły do celu. By były zwięzłe, proste i czytelne.

Konkluzja

To są najważniejsze środki optymalizacji serwisu pod kątem wyszukiwarek internetowych. Podsumujmy. Wyszukiwarki umieszczają najwyżej na listach witryny charakteryzujące się:

  • niepowtarzalnością publikowanych materiałów,
  • logiczną strukturą dokumentu HTML,
  • standardowym oznakowaniem treści zgodnie z ich znaczeniem,
  • czytelnością odnośników,
  • czystym kodem bez elementów formatujących.

W artykułach Vikinga znajdziesz sporo podpowiedzi, jak osiągać dobrą jakość dzięki odpowiedniemu zaprojektowaniu szablonu czy postawieniu odpowiednich wymagań projektantowi, któremu zlecisz jego wykonanie.

Tutaj, by nie pozostać jedynie przy – mimo wszystko – ogólnych, wręcz ogólnikowych stwierdzeniach zajmiemy się jeszcze jednym praktycznym aspektem – uproszczeniem adresów URL.

Przejrzyste adresy URL w Joomla!

Adresy URL generowane przez Joomla! trudno przeczytać i zapamiętać. Kłopot przede wszystkim dla użytkowników. Jak przekazać znajomemu, koleżance, koledze siermięzny adresik do ważnej strony, brzmiący np.

http://www.witryna.com/index.php?option=com_content&task=view&id=140&Itemid=12

Ponadto niektóre wyszukiwarki nie odnoszą się zbyt przychylnie do adresów ze znakami ?, &, =.

Łatwej metody uproszczenia generowanych w Joomla! adresów URL dostarcza standardowy bot SEF – proste adresy URL. W efekcie jego działania otrzymasz adresy niewątpliwie prostsze .../content/view/330/2/ choć wciąż dalekie od ideału.

Skorzystanie z usług bota wymaga dwóch zabiegów:

  • włączenia opcji Translacja URL w zakładce Wyszukiwarki w konfiguracji globalnej witryny,
  • przemianowania znajdującego się w głównym katalogu Joomla pliku htaccess.txt na .htaccess.

Rozwiązanie to przeznaczone jest w zasadzie tylko dla korzystających z serwerów Apache, ale może być również zastosowane m.in. na serwerach windowsowych IIS po zainstalowaniu wtyczki URL Replacer dostępnej pod adresem http://www.snapfiles.com/get/urlreplacer.html.

Aby włączyć w serwisie miłe adresy URL [niceurl]:

  1. Sprawdź, czy na serwerze Apache, z którego korzystasz, jest zainstalowany i uaktywniony moduł Rewrite. W tym celu w panelu administracyjnym w menu System wybierz łącze Informacje o systemie, a następnie zakładkę PHP. W sekcji Apache - Loaded Modules znajdź nazwę mod_rewrite.
  2. Jeśli moduł jest zainstalowany i uaktywniony, przejdź do menu Witryna ⇒ Konfiguracja, a następnie do zakładki ⇒ Wyszukiwarki [Site⇒Global Configuration⇒SEO]. Ustaw opcję Translacja URL [Search Engine Friendly URLs] na Tak.
  3. Połącz się za pomocą klienta FTP z serwerem, a następnie w katalogu głównym Joomla zmień nazwę pliku htaccess.txt na .htaccess (usuń rozszerzenie.txt, a przed nazwą wstaw kropkę.

Tajemnica działania – o pliku .htaccess

Plik htaccess.txt został przygotowany przez projektantów Joomla po to, aby każdy mógł włączyć zamianę dynamicznych adresów URL na proste, nawet jeśli nie zna się na konfigurowaniu serwerów.

Zwykle nie trzeba w nim nic zmieniać. Niekiedy jednak edycja pliku jest konieczna.

Począwszy od Joomla 1.0.11 znajdują się w nim trzy sekcje:

  • Joomla! core SEF Section - sekcja standardowych ustawień SEF,
  • 3rd Party SEF Section - sekcja ustawień SEF dla komponentów oferowanych przez innych projektantów,
  • Rewrite rules to block out some common exploits - sekcja reguł chroniących przed atakami typu exploits,

Szczegółowe informacje o możliwościach jego wykorzystania pliku .htaccess znajdziesz w poświęconym mu artykule „Zmiana niektórych ustawień serwera – htaccess w serwisie pomocy pod adresem http://www.demo.joomla.pl/content/view/822/31/. Tu zajmiemy się tylko przekształcaniem adresów URL.

Włączenie translacji adresów URL

Poniższy fragment odpowiada za włączenie mechanizmu translacji adresów:

RewriteEngine On
Zmiana bazowego adresu URL

Jeśli URL serwera WWW nie jest ścieżką do katalogu z Joomla, konieczna jest zmiana adresu bazowego. Przejdź w pliku .htaccess do fragmentu:

#  is not directly related to physical file paths.

Usuń znak komentarza z ostatniej linii i wpisz ścieżkę do katalogu z Joomla, np:

RewriteBase /KatalogJoomlaMambo
Reguły dla standardowego SEF

Reguły dla standardowego dodatku SEF zawiera następujący fragment:

############# Use this section if using ONLY Joomla! core SEF
## have directories named 'content' or 'component' on your server
#
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-f
RewriteCond %{REQUEST_FILENAME} !-d
RewriteCond %{REQUEST_URI} (/|.htm|.php|.html|/[^.]*)$  [NC]
RewriteRule ^(content/|component/) index.php
########## End - Joomla! core SEF Section

Zgodnie z komentarzem tej sekcji używamy tylko wówczas, gdy chcemy korzystać ze standardowego dodatku SEF. Wszystkie linie rozpoczynające się od RewriteCond są niezbędne, ponieważ Joomla stosuje w adresach dla tworzonych dynamicznie stron dwie nazwy katalogów - content lub component.

W liniach bez znaków komentarza znajdują się dwie istotne dla funkcjonowania modułu mod_rewrite dyrektywy:

  • linie rozpoczynające się od RewriteCond - określają, w jakich przypadkach zostanie dokonana zamiana adresów (dokładniej: precyzują warunki, jakie muszą być spełnione, aby została zastosowana następująca po tych liniach dyrektywa RewriteRule).
  • linia rozpoczynająca się od RewriteRule powoduje zamianę fragmentów dynamicznego adresu URL na słowa content lub component oraz liczby identyfikujące dynamicznie tworzone strony. W wyniku zastosowania tej reguły otrzymujemy np. takie fragmenty w adresie: index.php/content/view/10/42.

Jeśli chcemy uzyskać adresy bogatsze w treść - z nazwami przeglądanych materiałów, trzeba zainstalować specjalny komponent, np.


Tide Software na facebook Tide Software na twitter
Copyright © 2012 Tide Software Sp. z o.o. All Rights Reserved.